|
به نام خدا
حمل و نقل عمومی امروزه به يکی از مهمترين جنبه های زندگی مردم و
توسعه کشورها تبديل شده است به طوری که جدا از هدف اصلی آن ، به
عنوان يکی از شاخصهای ميزان خدمت رسانی دولتها به شمار می رود .
درتهران که يکی از ده ابر شهر جهان به شمار می رود ، سيستم حمل و
نقل عمومی عمدتا دولتی بوده و سرويس دهی نامطلوب شبکه حمل و نقل باعث نارضايتی مردم از عملکرد
دولت خواهد شد. ازينرو در اين زمينه با محور قرار دادن
بخش اتوبوسی شرکت
واحد و اثر
متقابل آن با ديگر ساختارهای حمل ونقل کلياتی چند را متذکر شديم .
تهران به عنوان پايتخت يک کشور در حال توسعه ، در چاله جمعيتی قرار
گرفته و افزايش شديد جمعيت
از يک سو
، و از سوی ديگر
ناکارايی زير ساختهای شهری
(طرح هندسی خيابانها
نامناسب و ناکافی است بطوريکه به طور ميانگين 20 درصد مساحت شهرها
در سطح جهان اختصاص به معابر و شريانهاي اصلي دارد اين رقم با توجه
به مساحت 700 كيلومتري شهر تهران تنها 7 درصد است و حدود 2 ميليون
خودرو در طول شريانهاي 2330 كيلومتري تهران در حركت است كه با توجه
به مساحت اعلام شده اين رقم می بايستی حدود 1 ميليون خودرو باشد ) باعث تشديد ترافيک
و بوجود آمدن معضلات اجتماعی شده
است. در اين ميان محدود بودن
مترو و ناکارآمدی ديگر ناوگانها ،باعث
شده که شرکت واحد با حدود 5700 دستگاه اتوبوس و
سه ميليون مسافر در روز ، همچنان
به عنوان ستون فقرات حمل و نقل شهر تهران به شمار
برود.
که دراين سيستم نيز در اثر مديريت سنتی و عدم
برنامه ريزی،
شاهد تراکم روز افزون مردم در ايستگاهها و اتوبوسها
صفهای 300 متری ، کمبود اتوبوس
و در نهايت خستگی روحی و جسمی و نارضايتی
مردم طبقه ضعيف هستيم. فلذا مواجهه با اين
مسئله می بايست از حالت برخورد سرسری افزايش تعداد اتوبوس و پرسنل
، به يک رويکرد علمی و ساختاری تبديل
گردد .سيستم
مديريت هوشمند اتوبوسراني و حمل و نقل عمومي بر محور مديريت به
هنگام اتوبوسها, استفاده از تكنولوژي روز مخابرات و الكترونيك و
كنترل پيشرفته ترافيك به منظور بهره وري كامل از پتانسيلها و
ظرفيتهاي ناوگان متمركز و طيف وسيعي از فعاليتهاي گوناگون نظير
كنترل هوشمند , ايجاد سيستمهاي پيشرفته نظارت تلويزيوني با استفاده
از فيبر نوري, سيستمهاي اطلاع رساني به رانندگان و مردم از طريق
تابلوهاي متغير و بكارگيري اين سيستمها براساس مديريت به هنگام
ترافيك ميباشد ؛به اين صورت با جمع آوري, تقسيمبندي,
پردازش و اعلام اطلاعات مربوط به ترافيك ناوگان كارآيي امكانات
موجود بالا ميرود بطور مثال تهران 5700 اتوبوس
دارد و ظرفيت پذيرش اتوبوس بيشتر در معابر تکميل شده چنانکه
استاندارد فاصله دو اتوبوس 500 متر است اما اين عدد در تهران به 70
متر رسيده است
لذا بهينه سازی استفاده از اتوبوسهای موجود و نه افزايش تعداد آن
بايد در اولويت قرار گيرد چرا که افزايش تعداد اتوبوسها باعث گرفته
شدن سطح موثر عملياتی و ميزان کشش معابر اصلی و توليد ترافيک سنگين
و پس خورد اثر آن تا معابر فرعی خواهد شد اما با
هماهنگ سازی ناوگان ، اين اطلاعات منجر به افزايش بازدهي
معابر, كاهش مصرف انرژي, افزايش ايمني و برقراري ارتباط مستقيم بين
شرکت و مردم استفاده کننده ميگردد. به هر حال موارد زير
يک رويکرد اجمالی به
قضيه هوشمند سازی
حمل ونقل اتوبوسی
بدست می دهدکه البته به فعليت رساندن اين موارد خود مستلزم ايجاد
يک اداره طرح و پروژه خواهد بود تا با يک تغيير زيرساختی،
راهبری حمل و
نقل شرکت واحد
مطابق آخرين استانداردها و فن آوريهای
جهانی و به موجب
بند هشتم ماده 28 قانون برنامه چهارم توسعه کشور که به
تصويب مجلس رسيده است سامان
دهی الکترونيک(ITS)
شود و
از حداکثر توان حمل و نقل ناوگان 5700 دستگاهی،
يعنی 1000 نفر در هر شيفت برای هر اتوبوس و پنچ ميليون و هفتصد
هزار نفر در روز برای ناوگان می باشد .استفاده
گردد.
1-ايجاد يک ساختار سازمانی جهت راهبری و مديريت هوشمند حمل و نقل
در شرکت واحد مثلا
اداره
حمل و نقل هوشمند شرکت واحد که باستناد
ماده 84 قانون شهرداري ها تاسيس و داراي شخصيت حقوقي و استقلال
مالي باشد و به صورت يكي از موسسات وابسته به شرکت واحد طبق اصول
بازرگاني اداره شود.هدف آن عبارتست از اصلاح و تنظيم امر
عبور و مرور اتوبوسها و نصب علائم و تجهِزات مربوطه و نظارت بر حمل
و نقل مسافر و نيز تجديد نظر در مقررات مورد عمل فعلي و
پيشنهادات لازم به مراجع ذيصلاح به منظور توسعه خطوط و بهبود وضع
عبور و مرور در آينده و انجام عمليات اجرائي مربوط در محدوده
قانوني. ساختار پيشنهادی مذکور می بايد دارای رويکرد علمی و
فنی و اجرايی باشد . اين اداره می بايست دارای يک قسمت توانمند
مطالعاتی بوده تا در زمينه معضلات موجود ، مطالعات طرح های توسعه و
موارد اضطراری مطالعات جامعی انجام داده و موتور معنوی قسمتهای
اجرايي را تهيه کند.
2- قسمت اجرايي به کنترل محسوس و نامحسوس المانها و زير مجموعه های
سيستم حمل و نقل شرکت واحد می پردازد. مکانيزه کردن سيستم نظارت
وهدايت و بازرسی بواسطه دوربين ، فرستنده های نصب شده روی اتوبوسها
، ارتباط بيسيم با خطوط و اتوبوسها و در
نهايت ايجاد يک مرکز کنترل و
مانيتورينگ کارآمد با استفاده از جديدترين
فن آوری و مهندسين
الکترونيک و رايانه برای راهبری سيستمها و در نهايت
مجهز کردن کيوسکها در ابتدا و انتهای خطوط و
پايانه ها به
سيستمهای نمايشگر و ارتباطی خواهد بود
که بواسطه به کارگيری نيروهای آموزش ديده راهبری خواهد شد . کيوسکها وظيفه اطلاع رسانی به
مردم در زمينه محل اتوبوسها در مسير ، زمان رسيدن آنها و.. را از
طريق مانيتور گرافيکی ، و اعلام صوتی به عهده
خواهند داشت (نمونه اجرا شده در بسياری شهرهای انگلستان ، هندوستان
وژاپن )
3-استفاده از فن آوريهای نوين رهگيری وسايل نقليه مانند سيستم ای وی ال
(AVL) که به نوبه خود شامل يک دستگاه
گيرنده رديابی ماهواره ای جی پی اس(GPS)
برای تعيين دقيق محل اتوبوس و يک Radio Modem
برای ارسال اطلاعات که معمولا بر روی تمام بيسيمها
(AM,FM,UHF,VHF) و يا ترمينال تلفن همراه
ماهواره ای يا موبايل شهری (GSM through BTS)
قابل نصب است و درنهايت نرم افزار موقعيت ياب
(Management software) که در مرکز کنترل اتوبوس
شرکت واحد نصب می شود
و وظيفه نمايش محل اتوبوسها ، ذخيره آمار محل ، سرعت ، مسير و غيره
در بانک اطلاعات و مديريت پيامهای ارسالی و در يافتی به اتوبوس و
نمايشگرهای ايستگاه ها را بر عهده دارد (يک نمونه
بسيار کارمد از سيستمAVL بصورت يکی از قسمتهای پروژه ای تحت نام
سيستم حمل و نقل هوشمند به همراه يک مرکز کنترل اتوبوس بسيار
کارآمد اخيرا در بندر Portsmouth انگلستان با هزينه ای بالغ بر 4.5
ميليون پوند اجرا شده است)
4-توجه به فن آوريهای
نوين در زمينه کنترل بصری ويدئويی محيطی(CCTV) و کنترل بصری بصورت
ذخيره و logger در داخل اتوبوسها برای
ثبت خرابکاری ، درگيری و غيره (شرکت
Securtex ) و
بازخورد همزمان راديويی
(Real time Commiunication ) با
رانندگان و
سرخطها و کيوسکها ، فن آوريهای بليط اعتباری
الکترونيکی (TIM) ،
سيستم اطلاعات مسافران (PIS)،
تابلوهای متغير LED و
VMS و نرم افزار Specwizard تحت
استاندارد NTCIP 1203 و
اخطار مادون قرمز برای ناتوانان بينايی و
شنوايی و سيستم ليفت برای جانبازان و معلولان و افراد سالمند.
5- به کارگيری روشهای علمی ومتخصصان ترابری
و آمار در تحليل اطلاعات بدست
آمده از دوربينها و حسگر ها
(Sensors) و ارائه راه حل ،
اجرای آزمايشی ، بازخورد نتايج
(Feed back) و ارائه تحليل و تهيه مدلهای رياضی تعداد مسافران و
مشخصات
آماری مسيرها(Statistical
route Specifictions) ، بطور مثال ابزارهای نموداری برای حجم مسافر
(نمودار زمان معطلی ، تعداد سوار و پياده شده ، تعداد جابجا شده در
روز-ماه-سال ، مسافران ورودی در ساعت ، باقی مانده در ايستگاه و..
) و برای هر مسير (نمودار بسامد حضور اتوبوس درايستگاه ، تلورانس
زمانی حرکت مبدا و رسيدن
به هر يک از ايستگاهها و.. ) و در زمينه
ميزان مسافر در زمان و مکانهای مختلف مانند
فصول مختلف سال و ياساعات مختلف روز و توجه خاص به شرايط خاص
اقليمی و فرهنگی ايران ، مثلا ساعت شلوغی(Rush hour) در ايران
متفاوت از ديگر کشورها و تابعی از ساعت طلوع وغروب و ديگر موارد
مذهبی فرهنگی می باشد (مثال: ماه مبارک رمضان) . تهيه ليست موارد بحرانی و اولويتها
مثلا خطوطی که به نحوی با ايستگاههای مترو ، ميادين شلوغ و يا پارک
سوارها تداخل يا ابتدای مسير دارند و يا دارای مسير بالاتر از
10 کيلومتر و يا جابجايی مسافری بالاتر از
35000 نفر در روز می باشند
می بايد مورد توجه و مطالعه بيشتری قرارگيرد.
6- تحليل و توصيه مد حرکت اتوبوس درهر خط ( مد های مختلف سريع
السير ، بدون توقف ، مسير متغير ، چرخشی ، شبانه ، سرويس نياز پاسخ
، با ايستگاه کمتر، ماشين چرخشی ، اتوبوس کمکی ، نقطه به نقطه و
غيره... ) همچنين تحليل شبکه ترابری شهری و تراکم مسيرها به عنوان
يک فاکتور اثر گذار بر سيستم و تحليل سيستم حمل و نقل شرکت واحد با
استفاده از مدهای مديريت فضا و زمان و مهندسی بهره وری و سيستمها
CPM ,GERT , PERT , PM و مقايسه پارامترهای مطرحه با ديگر شکلهای
ترابری عمومی (مقايسه هزينه ، سرويس ارايه شده و..) و يا امکان حل
معضلات با گسترش شکلهای ديگر فن آوری اتوبوسی (اتوبوس هوايی ،
کابلی ، ريلی ، برقی و ...) و ارائه راه حل و پيشنهاد
7-به کارگيری متخصصان شهرسازی وعمران جهت مطالعه علمی وتحليل
فضايی وگرافيکی با سيستم اطلاعات جغرافيايی ماهواره ای GIS
و سيسُتمهای جامع جغرافيايی و لايه بندی اطلاعات زير ساختها مانند
(CARIS) برای
تحليل بروز و برنامه ريزی برای آينده در زمينه کاربری اراضی و طرح
جامع شهری وتداخلهای اجتناب ناپذيری که اين مسئله بامسيرها و
پايانه ها و پارک سوار و پياده سوارهای موجود و آينده و تعداد
مسافران در هر منطقه خواهد داشت . در نهايت ارائه راهکارهای بهينه
ورايزنی با سازمانهای ذيربط.
8-اطلاع رسانی و
آموزش
و ارتباط غير مستقيم و دوطرفه (Passive Learning) از طريق
مطبوعات و راديو و تلويزيون و اينترنت و برقراری کلاسهای
توجيهی در زمينه های اجتماعی و فرهنگی
و فنی برای پرسنل غير متخصص
و استفاده از متخصصان جامعه
شناسی و آمار برای تهيه مدل درآمدی ، شغلی ، تحصيلی و سنی مناطق و
در نهايت تهيه مدل تمايل مردم به شکل وسيله نقليه
و مطالعه روحيه
کارکنان ستادی و اجرايی و ميزان اثر دستمزد برکارايي آنها و در نهايت بازخورد
نظرات مردم و پرسنل در قالب پژوهشهای آماری و جامعه شناسی
9- بکار گيری متخصصان زيست محيطی برای ارائه نظرات علمی و
راهکارهای عملی در زمينه بهينه سازی سوخت اتوبوسها (گازوئيل در
ايران دارای 7000 ppm گوگرد است که استاندارد جهانی اين مقدار50
است ) و يا جايگزينی با سوختهای جايگزين مانند Compressed Natural
Gas و ديگر فن آوريهای نوين . (تقريباتمام آلودگی گاز So2 و 50%
ذرات معلق
(Aerosol) در تهران بوسيله سيستم حمل و نقل عمومی توليد می شود)
10-همکاری نزديک با موسسات آموزش عالی و دانشگاهها و تفويض
پژوهشهای
علمی و کاربردی به دانشجويان به عنوان هر چه بيشتر دخيل کردن اين
قشر مولد علمی در مسايل کاربردی
و تهيه آيين نامه های معتبر در زمينه
ترابری عمومی با رويکرد واقع گرايانه
به موارد فرهنگی و اجتماعی ايران و
تجربيات موفق ديگر کشورها به
عنوان مرجعی جهت استفاده ديگر شهرها .
11-بکارگيری
تيمی از متخصصان اتومکانيک دارای مدارج علمی و تجربی در
قالب يک قسمت،
برای ارائه راهکارهای افزايش راندمان سخت افزاری
ناوگان اتوبوسها و
کارشناسی اتوبوسهای فرسوده
و از رده خارج ، مبادله
اطلاعات با شرکتهای داخلی به عنوان يک مصرف کننده
عمده و بررسی و
ارائه صورت نيازها در زمينه مشخصات فنی مورد نياز ، امکانات رفاهی
و ديناميک حرکتی. مثلا در زمينه جايگزينی اتوبوسهای فرسوده
Ikarus و 355
IKHOD Benz و
302 Benz با 2700 دستگاه اتوبوسهای قدرتمند گيربکس اتوماتيک Megatrans مگاترانس 457
اسب به نظر می رسد که ايران خودرو ديزل از نصب
سيستم تعليق و ترمز مگنتيک اين اتوبوسها که باعث نرمی حرکت و ايست
اتوبوس و راحتی مسافران سرپا می شود بنا به هر دليلی خود داری کرده
است .
12-استفاده ازکارشناسان اقتصادی برای تهيه مدل بازدهی مالی سيستم
وکارکنان و بهينه کردن راندمان مالی ، بررسی ساختار قيمت بليتها و
امکان چند نرخی بودن مسيرهای مختلف (برای سوبسيد دهی به مناطق
محروم و يا کاناليزه کردن مسافران مسيرهای کوتاه و طولانی و
بالابردن راندمان انتخاب ناخودآگاه مسير بهينه توسط مسافران) و
غيره ...
مطالب بالا در قالب یک نامه برای
سازمانها و نهادهای زیر ارسال شد : (برای دیدن قبض پستی ارسال شده
روی نامها کلیک کنُید )
رسید نامه ارسال شده
برای دفتر مطالعات مجلس مورخ 84/8/16
رسید نامه ارسال
شده برای دفتر اصلی مجلس شورای اسلامی مورخ 84/6/28
رسید نامه
ارسال شده برای معاونت عمرانی وزارت کشور مورخ 84/6/28
رسید نامه
ارسال شده برای دفتر ریاست جمهوری مورخ 84/7/10
رسید نامه ارسال شده
برای شهرداری تهران مورخ 84/6/28
رسید نامه ارسال شده
برای شورای شهر تهران مورخ 84/7/10
رسید نامه ارسال
شده برای شرکت واحد اتوبوسرانی تهران مورخ 84/6/28
رسید نامه ارسال شده
برای کمیسیون راه و ترابری مجلس 84/8/16
رسید نامه
ارسال شده برای شرکت کنترل ترافیک تهران مورخ 84/8/16
که از این میان تنها دفتر شکایات مردمی ریاست
جمهوری پس از مدت طولانی نامه ای مبنی بر پیگیری و محول کردن کار به وزارت
کشور و سازمان شرداریها و دهداریها ارسال کرده و پس از پی گیری و تشکیل
جلسه بررسی قسمت فن آوری اطلاعات و آی تی اس به موسسه سیستم های
هوشمند ارجاع داده شد که در مدت حدود شش ماه حتی حاضر به ملاقات حضوری
نشدند و به بهانه های مختلف از تشکیل جلسه و پی گیری سر باز زدند انگار که
ما قصد داریم با ایشان چه بکنیم...... فاعتبروا یا اولی الابصار که کار به
دست خودمان است و شرکت سیستمهای هوشمند هم دولتی نیست و از ماست که بر ماست
که دولت هزینه کرده و برنامه ریزی کرده ولی انگار آقایان ارث پدرشان است که
از صحبت با احد الناسی ابا دارند اینها بودجه های عمرانی و مالیات و هزینه
های جاری است که ملت می پردازد . و این در حالی است که در این قریب به یک
سال و نیم که این پیشنهاد شده در بسیاری از شهرهای هند این سیستم اجرا شده
و ما اندر خم همان یک کوچه ایم
ما بقی سازمانها و وزاتخانه ها نه تنها
ترتیب اثر ندادند ، بلکه حتی یک نامه دست شما درد نکند خشک و خالی هم دریغ
کرند .
کامفیرم فاکس ارسال
شده نامه به روزنامه همشهری مورخ 84/9/29
کامفیرم فاکس ارسال
شده نامه به روزنامه جام جم مورخ 84/9/29
کامفیرم فاکس ارسال
شده نامه به روزنامه جمهوری مورخ 84//9/29
این روزنامه های عزیز و بعضی دیگر روزنامه
ها که طرح برایشان فاکس شده بود از انعکاس و حتی پاسخ دادن و مطرح
کردن قصور کردند گویی سرشان خیلی شلوغ آگهی و حوادث و فوتبال و غیره است
برای اطلاع بیشتر می توانید آرشیو آن لاین این روزنامه ها که بر روی سایت
آنها در اینترنت موجود می باشد را در حدود ایام ذکر شده و حتی تا چند ماه
بعد از تاریخهای ذکر شده بررسی فرمایید .
|
